Zaburzenia propriocepcji w spektrum autyzmu: zbyt mocny i słaby sygnał
Zbyt mocny sygnał (nadwrażliwość proprioceptywna) Sygnały z mięśni, stawów i ścięgien są odbierane z nadmierną intensywnością – delikatny dotyk czy ruch wywołuje przytłoczenie, przebodźcowanie, gwałtowne reakcje ciała. Skutki: trudności z kontrolą ruchów, koordynacją, dyskomfort i dezorientacja w codziennych czynnościach. Częste u osób z ASD, pogarsza precyzję (np. pisanie po wysiłku).
Zbyt słaby sygnał (niedowrażliwość proprioceptywna) Sygnały docierają z mniejszą intensywnością – trudność w wyczuciu pozycji ciała, zwłaszcza w spoczynku, prowadzi do niepewnych, powolnych lub niezdarnych ruchów. Osoby kompensują ciągłym ruchem: podskakiwanie, bujanie, machanie rękami, by dostarczyć bodźce i zlokalizować ciało w przestrzeni. Wpływa na koncentrację i samoobsługę.
Strategie wsparcia Kamizelki obciążeniowe, gumy sensoryczne, terapia SI z ćwiczeniami proprioceptywnymi (przysiady, ucisk) regulują sygnały, poprawiając koordynację i komfort. Obserwacja reakcji pozwala dostosować środowisko (huśtawki, piłki).
